مسواک زدن دندان گربه یکی از ضروریترین بخشهای مراقبت بهداشتی از این حیوان است که میتواند به طور مستقیم از بروز بیماریهای دهان و دندان، عفونت، درد لثه و حتی مشکلات جدیتر سیستمیک مانند بیماریهای قلبی جلوگیری کند. بسیاری از صاحبان گربه نمیدانند چطور باید دندانهای گربه خود را تمیز کنند یا برای این کار از چه ابزارهایی استفاده نمایند. اگر شما نیز به فکر سلامت دهان و دندان گربه خود هستید و میخواهید بدانید چرا و چگونه باید دندانهای گربه را مسواک بزنید، این راهنمای جامع و علمی را حتما تا انتها مطالعه کنید.
چرا باید دندان های گربه خود را مسواک بزنید؟
مسواک زدن دندانهای گربه نه تنها از تجمع پلاک و ایجاد جرم بر روی دندانها پیشگیری میکند، بلکه عامل اصلی مقابله با بیماریهای لثه، عفونت دهان، تحلیل و خونریزی لثه و حتی از دست دادن دندانهاست. سلامت دهانی بر سلامت عمومی گربه تأثیر مستقیم دارد و عدم توجه به تمیزی دندان میتواند منجر به ایجاد پوسیدگی، آبسه، بوی بد دهان و حتی انتشار عفونت به سایر ارگانهای بدن شود. بنابراین با مسواک زدن مرتب دندانهای گربه خود، از مشکلات رایج زیر جلوگیری خواهید کرد:
- تجمع پلاک و شروع بیماریهای پریودنتال (لثهای)
- جرم گرفتن دندانها و تغییر رنگ آنها
- ایجاد آبسه، التهاب و خونریزی لثه
- لق شدن و در نهایت از دست دادن دندان
- پیشگیری از بوی نامطبوع دهان گربه
در نتیجه مسواک زدن منظم و مراقبت بهداشتی دندانها باید در کنار تغذیه مناسب، یکی از ارکان اساسی سلامت و طول عمر گربه شما باشد.
۱. آمادگی گربه برای مسواک زدن
برای شروع مسواک زدن باید گربه را به خوبی آماده کنید تا او این تجربه را با آرامش و بدون استرس پشت سر بگذارد. توصیه میشود مراحل آمادهسازی زیر را دنبال کنید:
- زمان مناسبی را انتخاب کنید که گربه خسته یا پرانرژی نباشد. اواسط روز اغلب مناسبتر است.
- گربه را روی یک سطح نرم و راحت بگذارید؛ ممکن است پیچیدن آرام گربه در حوله مانع از حرکت زیادش شود.
- در روزهای ابتدایی، انگشت خود را کمی به آب گوشت، مرغ یا غذای مورد علاقه گربه آغشته کرده و روی دندانهایش بمالید تا با لمس دندان عادت کند.
- مدت زمان مسواکزدن را کوتاه و حدود ۳۰ ثانیه نگه دارید تا گربه به تدریج وفق پیدا کند.
برای راحتی کار، میتوانید همزمان با مسواکزدن با گربه صحبت کنید تا حواسش پرت شود و فرآیند به تجربهای مثبت تبدیل شود.
۲. انتخاب مسواک و خمیر دندان مناسب گربه
استفاده از ابزار مناسب شرط اصلی موفقیت در تمیز کردن صحیح دندانهای گربه است. توصیههای مهم در این مورد:
- استفاده از مسواکهای مخصوص گربه (انگشتی یا دستهدار) با برسهای نرم و کوچک که متناسب اندازه دهان گربه طراحی شدهاند.
- هرگز از خمیر دندان انسانی برای گربه استفاده نکنید. خمیر دندانهای انسان حاوی فلوراید و زایلیتول بوده که برای گربهها سمی و خطرناک است.
- خمیر دندانهای طعمدار مخصوص حیوانات خانگی (با طعم مرغ، ماهی یا گوشت) را تهیه کنید تا گربه با میل بیشتری همکاری کند.
- حتی استفاده از خوراکیهایی مانند آب مرغ برای آشنایی اولیه با مزه خمیر دندان توصیه میشود.
استفاده از ابزار مناسب نه تنها تمیزی را مؤثر میکند، بلکه تجربه خوشایندی برای گربه رقم میزند.
۳. معرفی مسواک و خمیر دندان به گربه
گربهها به طور طبیعی نسبت به اشیای جدید و ناشناخته محتاط هستند. معرفی تدریجی ابزارهای بهداشتی به شیوه زیر میتواند همکاری گربه را افزایش دهد:
- اجازه دهید گربه قبل از استفاده، مسواک را بو کند و با آن بازی نماید؛ این حس مالکیت و امنیت ایجاد میکند.
- کمی از خمیر دندان را روی نوک انگشت قرار دهید و به گربه اجازه دهید آن را لیس بزند.
- در روزهای بعد، خمیر دندان را روی مسواک بزنید و بگذارید گربه طعمش را تست کند.
- طعمهای محبوب مثل مرغ و ماهی باعث علاقه بیشتر گربه به مسواک زدن خواهد شد.
این قدمها باعث میشود استرس گربه حین تمیز کردن دندان به حداقل برسد و همکاری بیشتری نشان دهد.
۴. شروع مسواک زدن دندان گربه
اکنون وقت آن رسیده است که به آرامی دندانهای گربه را مسواک بزنید:
- کمی خمیر دندان مخصوص روی مسواک قرار دهید و به آرامی لبهای گربه را بالا آورید.
- با ضربات ملایم و حرکات دایرهای، تمام سطوح دندان مخصوصا بخش خارجی را مسواک بزنید.
- اگر گربه مقاومت کرد یا بیقرار شد، کار را متوقف کرده و بعدا تکرار کنید. اجبار اصلا توصیه نمیشود!
- پس از چند روز تمرین، گربه به این فرآیند عادت کرده و مسواک زدن راحتتر خواهد شد.
میزان دفعات ایدهآل مسواک زدن روزانه است اما در صورت عدم همکاری گربه، هفتهای ۳ بار نیز کمک زیادی خواهد کرد.
۵. تشویق و پاداش دادن به گربه
برای ایجاد انگیزه و ارتباط مثبت، بعد از هر بار مسواک زدن به گربه پاداش دهید. این پاداشها میتوانند اسباببازی مورد علاقه یا خوراکی مخصوص باشند. این تکنیک ساده باعث افزایش همکاری و تجربه مثبت برای گربه خواهد شد.
روشهای جایگزین برای مسواک زدن دندان گربه
در بعضی موارد، برخی گربهها به هیچ عنوان حاضر به همکاری برای مسواکزدن نمیشوند یا شما فرصت کافی برای این امر ندارید. در این صورت میتوانید با مشورت دامپزشک از روشهای جایگزین زیر استفاده کنید. هرچند تاکید میشود که هیچکدام جایگزین ۱۰۰٪ مسواک زدن نیستند:
۱. غذای دنتال یا خشک مخصوص
برخی غذاهای خشک و کیبلهای دندانی مخصوص گربه دارای بافت ساینده هستند که به صورت مکانیکی پلاک و جرم را هنگام جویدن حذف میکنند. استفاده از این غذاها در رژیم روزانه گربه به سلامت دهان کمک میکند. اگر برند معتبری مانند غذای دنتال رویال کنین انتخاب کنید، نتیجه بهتری میگیرید.
۲. افزودنیهای آب و اسپریهای دندانی
مواد افزودنی مخصوصی وجود دارد که میتوانید به آب آشامیدنی گربه اضافه کنید. این ترکیبات میزان باکتریهای دهان را کاهش داده و به کنترل بوی بد دهان کمک میکنند. برخی هم به شکل اسپری هستند و میتوان آنها را مستقیما روی دندانها زد. قبل از مصرف با دامپزشک مشورت کنید.
۳. اسباببازیهای دندانی
اسباببازی جویدنی مخصوص گربهها با جنس توری و ساینده برای بازی و تحریک جویدن طراحی شدهاند که علاوه بر سرگرمی، موجب ماساژ لثهها و کاهش پلاک نرم میگردند.
۴. تشویقیهای دندانی و ژل مخصوص دندان
تشویقیهای دندانی با بافت نسبتا زبر و ساینده، هنگام جویدن جرم و پلاک را کاهش میدهند. ژلهای پزشکی دندان نیز قابل استفاده با انگشت یا مسواک نرم هستند و در بهداشت دهان موثرند. این موارد مکمل عالی برای گربههایی هستند که همکاری نمیکنند.
۵. مراجعه منظم به دامپزشک جهت چکاپ دندانها
معاینه دورهای سلامت دندان گربه توسط دامپزشک (حتی یکبار در سال) بسیار مهم است. در صورت نیاز خدمات تخصصی مانند جرمگیری حرفهای تحت بیهوشی نیز توصیه میشود.
نکات مهم و کاربردی درباره سلامت دندان گربه
- استفاده از آب تصفیه شده برای گربه به کاهش تشکیل جرم کمک میکند.
- هیچ روشی قویتر و موثرتر از مسواک زدن منظم دندانها نیست.
- اگر گربه نشانههایی مانند بوی بد دهان، تغییر رنگ دندانها، خونریزی لثه یا بیاشتهایی داشت، سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید.
- از خمیر دندانها و محصولات مخصوص برندهای معتبر و ساختهشده برای حیوانات استفاده کنید.
جمعبندی
تمیز نگه داشتن دندانهای گربه از بیماریهای دندان، عفونت دهانی، بوی بد و کاهش سلامت عمومی پیشگیری میکند. با انتخاب ابزار مناسب، آموزش و تشویق گربه، مسواک زدن دندانها را به عادت روزانه یا دستکم چند بار در هفته تبدیل کنید. اگر نتوانستید این فرآیند را به صورت کامل انجام دهید، از راهکارهای مکمل مثل غذای دنتال، اسباببازیهای جویدنی، ژل و افزودنیهای آب استفاده کنید. در نهایت، مراجعه سالانه به دامپزشک جهت چکاپ دهان فراموش نشود تا گربه دوستداشتنی شما همیشه سالم و شاداب بماند.
سوالات پرتکرار درباره مسواک زدن گربه
بهترین زمان شروع مسواک زدن از سنین ۶ تا ۸ ماهگی و با رویش دندانهای دائمی است. اما آموزش به بچه گربه هم مشکلی ندارد و باعث عادت بهتر میگردد.
مسواک زدن روزانه ایدهآل است اما حداقل باید ۳ بار در هفته تکرار شود تا اثر مطلوب روی پیشگیری از بیماریهای دهان داشته باشد.
در این حالت میتوانید تلفیقی از غذا، تشویقی و ژلهای دندانی را استفاده کنید و با دامپزشک خود درباره جرمگیری تخصصی مشورت نمایید.
مسواکهای انگشتی یا کوچک با براش نرم به همراه خمیر دندان فاقد فلوراید، زایلیتول و طعمدار مختص گربهها بهترین انتخاب هستند.