مزایای نگهداری حیوان خانگی در خانه؛ چگونه پتها دشمن استرس و ضامن سلامت جسم و روان هستند؟
پاسخ به این سوال که داشتن حیوان خانگی یا همان “پت” چه فوایدی برای انسان دارد، واضح و علمی است: پتها با کاهش استرس و اضطراب، بهبود سلامت جسمانی، نظمدهی به سبک زندگی، آموزش عشقورزی و آرامش، احساس تنهایی کمتر، افزایش روابط اجتماعی، کمک به کودکان در یادگیری و حتی جلوگیری از ابتلا به برخی بیماریها، تاثیرات غیرقابل انکاری بر کیفیت زندگی انسان دارند. تحقیقات متعدد علمی به ویژه در رشته دامپزشکی و روانشناسی انسانی نشان دادهاند که حضور یک حیوان اهلی مانند سگ یا گربه، میتواند سطح هورمون استرس (کورتیزول) را پایین آورد و ترشح هورمون شادی (اکسیتوسین) را افزایش دهد. این تغییرات هورمونی مستقیماً موجب کاهش فشارخون، بالا رفتن ایمنی بدن و پیشگیری از ابتلا به افسردگی و سکتههای قلبی میشود.
پت خانگی چیست و چرا باید نگه داریم؟
پت خانگی یا حیوان اهلی به حیواناتی مانند سگ، گربه، خرگوش، همستر، پرندگان و ماهیها گفته میشود که برای همنشینی و همراهی با انسانها نگهداری میشوند. این حیوانات بسته به گونهشان ویژگیهای منحصربهفردی دارند:
- سگها: وفادار، باهوش و نیازمند توجه زیاد؛ عالی برای خانوادههای فعال و دوستدار پیادهروی.
- گربهها: مستقل، تمیز و مناسب زندگی آپارتمانی.
- خرگوشها: بازیگوش و مهربان با نیاز به فضای حرکتی.
- همسترها: کوچک و با شرایط نگهداری آسان.
- ماهیها: آرام، زیبا و تزئینکننده محیط خانه.
- پرندگان: باهوش، اجتماعی و سرگرمکننده.
پتها دشمن اضطراب و استرس اند!
یکی از مهمترین و ثابتشدهترین فواید وجود حیوان خانگی، کاهش اضطراب و استرس روزانه است. بر اساس تحقیقات روانشناسی بالینی، حیوانات خانگی مثل سگ و گربه با ایجاد یک ارتباط احساسی صمیمی، ترشح هورمونهای شادی مثل اکسیتوسین را تقویت و سطح کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش میدهند.
نوازش کردن، بازی و حتی نگاه کردن به پت، موجب سازوکار آرامبخش غیرارادی در بدن انسان میشود. این اثر بهخصوص برای افراد دچار افسردگی و بیماران عصبی، بسیار مفید بوده و حتی توسط روانپزشکان به عنوان روش مکمل درمانی توصیه میگردد.
اثر حضور پتها بر هورمونهای بدن
- افزایش اکسیتوسین (هورمون عشق و دلبستگی)
- کاهش کورتیزول (هورمون استرس)
- آرامش روانی حتی از طریق ارتباط چشمی با سگ و گربه
آیا تا به حال دیدهاید که بعد از یک روز پرتنش، بازگشت به خانه و دیدن سگ یا گربه باعث شده لبخندی به لبانتان بنشیند؟ این همان اثر اعجابآور پتها بر تعادل روان ماست.
کمک به سلامت جسمی و قلبی؛ چرا صاحبان پت کمتر بیمار میشوند؟
مطالعات اپیدمیولوژیک و پزشکی ثابت کردهاند افرادی که پت دارند، تا ۵۰٪ کمتر به پزشک مراجعه میکنند. مخصوصاً خطر بیماریهای قلبی و سکته نزد صاحبان سگ و گربه بهطور قابلملاحظهای پایین است. پیادهرویهای روزانه با سگ، انگیزه ترک خانه و فعالیت بدنی بیشتری به خصوص در سالمندان ایجاد کرده، فشار خون و کلسترول پایینتر و سطح سلامت عمومی بهتر را تضمین میکند.
مطالعات علمی چه میگویند؟
- در اسکاتلند، آمار سکته قلبی در صاحبان پت به طور معناداری کمتر است.
- مطالعه ده ساله بر ۴۰۰۰ نفر آمریکایی نشان داده داشتن گربه، خطر مرگ ناشی از سکته قلبی را تا یکسوم کاهش میدهد.
- سازمان بهداشت قلب و عروق، داشتن پت را عاملی موثر در سلامت قلب میداند.
سبک زندگی منظم و با برنامه؛ هدیهای از طرف پتها
پت داشتن یعنی متعهد بودن به روالهایی سالم و منظم؛ از غذا دادن و حمام کردن حیوان گرفته تا پیادهروی و بازی روزانه. این مسئولیتپذیری به طور خودکار، نظم روزانه زندگی را افزایش میدهد. وقتی برای حیوان خانگی باید برنامهریزی کنید، در باقی امور شخصی و شغلی خودتان نیز بهمراتب منظمتر خواهید شد.
- پیادهرویهای منظم با سگ: تضمین تحرک روزانه
- رسیدگی به نظافت و تغذیه گربه یا ماهی: ایجاد برنامه روزانه ثابت
- تغییر ساعت خواب و بیداری به خاطر نیاز پت؛ سحرخیزی و کاهش تنبلی
پتها؛ آموزگار عشق و دانایی، منبع انگیزه و آرامش
روی آوردن به نگهداری پت، به شما یاد میدهد عشق چیست، مسئولیت چه معنایی دارد و چگونه باید مهارتهای جدید را از منابع صحیح فرا بگیرید. مطالعه درباره تغذیه، بهداشت و رفتار پت، جستجو و یادگیری دائمی را به عادت زندگی تبدیل میکند و همین امر باعث آرامش مضاعف روانی و لذت زیستن میگردد.
ارتباط عمیق و وفاداری وصفناشدنی سگها و حتی ناز و نوازش گربهها حس تعلق، دوست داشته شدن، و تکرار تجربههای شیرین مهرورزی را تقویت میکند.
همدمی در تنهایی؛ چطور حیوان خانگی سلامت روانی را تضمین میکند؟
تنهایی یکی از عوامل مهم ابتلا به افسردگی، اختلالات اضطراب و ضعف سیستم ایمنی است. بر اساس پژوهشهای هاروارد، داشتن یک پت، مهمترین عامل روانی در کاهش احساس انزوا و افزایش احساس رضایت از زندگی است. سگها و گربهها نسبت به شما وفادارند و حضور فعال آنها نه تنها شما را تنها نمیگذارند، بلکه در روزهای سخت و بیماری همراهی شایسته هستند.
پت؛ شریک اجرای برنامه لاغری و کاهش وزن!
پیادهروی یا بازی روزمره با سگ یا گربه نه تنها ضامن سلامت حیوان بلکه برای خود شما هم عامل تحرک بیشتر و بهبود متابولیسم است. معمولاً صاحبان سگها تا ۷۰٪ بیشتر از دیگران تحرک روزانه دارند که در کنترل وزن و پیشگیری از مشکلاتی مانند چاقی و دیابت اهمیت بالایی دارد.
- انتخاب غذای کمکالری و رژیمی برای پتها؛ آموزش تغذیه سالم به کل خانواده
- برنامه منظم بازی و ورزش مشترک
- افزایش انگیزه فعالیت جسمانی
کاهش آلرژی و تقویت ایمنی؛ حقیقت یا افسانه؟
برخلاف باور عموم، حضور حیوان خانگی در خانه (بهخصوص در سالهای ابتدایی رشد کودک) میتواند خطر ابتلا به آسم و آلرژی را کاهش دهد. تماس روزمره کودک با حیوانات اهلی (مانند سگ و گربه)، موجب تقویت سیستم ایمنی و کاهش واکنشهای آلرژیک در درازمدت میشود.
نتایج مهم مطالعات
- قرار گرفتن در معرض انواع باکتریها، سیستم ایمنی کودک را قویتر میکند.
- مطالعه روی ۴۷۴ کودک نشان داده فرزندان خانوادههای دارای چند پت، کمتر دچار آلرژی شدند.
بهبود سیستم ایمنی بدن؛ چگونه پتها این کار را انجام میدهند؟
حیوانات خانگی با ورود میکروبهای محیط خارج و حتی اندکی آلودگی به خانه، سیستم ایمنی را طبیعی و تقویت میکنند. نتیجه این تقویت، کاهش عفونتهای تنفسی و بیماریهای کودکانه است؛ ولی واکسیناسیون منظم پت و رعایت اصول بهداشتی تحت نظر دامپزشک الزامی است!
افزایش روابط اجتماعی و کاهش انزوای اجتماعی
پتها وسیله آشنایی با افراد جدید میشوند. هنگام پیادهروی با سگ یا حضور در کلینیک دامپزشکی، فرصت زیادی برای گفتگو با سایر صاحبان حیوانات و برقراری دوستیهای جدید به وجود میآید که برای افراد کمرو یا منزوی بسیار مفید و تاثیرگذار است.
نقش حیوانات خانگی در تشخیص سرطان و بیماریها
گزارشهایی مستند وجود دارد که سگها، با شامه قوی خود قادر به تشخیص زودهنگام تومورها و حتی نقاط آلوده به سرطان در بدن صاحبانشان بودهاند! حضور پت، انگیزه مبارزه با بیماری و امید به زندگی را افزایش میدهد و خیلی از پزشکان برای بیماران مزمن، حیوان خانگی تجویز میکنند.
احساس امنیت؛ محافظان خانه در قالب پت
سگها از گذشته به عنوان نگهبان خانه و دارایی مورد استفاده بودهاند. بهخصوص اگر خانواده کودک خردسال دارد، سگ میتواند از آنها محافظت کند و خیلی از سارقین به خانههایی که سگ نگهبان دارند حتی نزدیک نمیشوند. گربهها هم قاتلان طبیعی حشرات مزاحم محسوب میشوند!
آموزش بچهداری و رشد مهارتهای کودکان با کمک پت
داشتن حیوان خانگی باعث میشود مادران و حتی پدران جوان، بدون استرس و نگرانی، مهارتهای والدگری را تجربه کنند. تجربه نگهداری از یک موجود زنده، تغذیه و نظافت او، عشق ورزیدن و بازی کردن با پت، همه بستر مناسبی برای آموزش و رشد مهارتهای مراقبت، انعطافپذیری و عشق است.
- کاهش اضطراب والدین جدید نسبت به مادر و پدر شدن
- افزایش اعتماد به نفس و مسئولیتپذیری در نوجوانان
- آموزش همزمان نظم و عشق ورزیدن به کودکان
کمک به کودکان با نیازهای ویژه و مشکلات یادگیری
حیوانات خانگی مخصوصا سگ و گربه، همدمی امن و بدون استرس برای کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری و اوتیسم هستند. ارتباط این کودکان با حیوانات باعث بهبود مهارتهای ارتباطی، کاهش استرس و رشد عاطفی آنها میشود.
پت؛ منبع سرگرمی بیمانند برای همه اعضای خانواده
تماشای حرکت آرامبخش ماهی، بازیگوشی گربه یا سگ و آموزش بازیهای متعدد به حیوانات، همه باعث شادی، نشاط و دوری از کسالت در فضای خانه میشود. حتی برای بزرگترها، دیدن یک آکواریوم رنگارنگ، بهترین ریلکسیشن بعد از یک روز کاری پرفشار است.
حمایت از افراد نابینا با کمک پتها
سگهای آموزشدیده همراهان بینظیر نابینایان در مسیرهای داخل و خارج خانه هستند. آنها راهنمای مسیر، محافظ فرد در برابر خطرات و حتی همدم عاطفی ارزشمند به شمار میروند.
توجه: مراقبت از سلامت و تغذیه پت افراد نابینا به همراهی خانواده یا افراد داوطلب نیازمند است.
گربه؛ بهترین بیدار باش طبیعی
اگر احتمال خوابیدن زیاد و دیر رسیدن به کارها برایتان دغدغه است، گربهها با رفتارهای شیرین صبحگاهی، بیدارباش مقرون به صرفهای برای صاحبانشان خواهند بود!
نتیجهگیری
حیوان خانگی نهفقط یک موجود دوستداشتنی، بلکه منشأ آرامش، سلامتی و رشد مهارتهای فردی همه اعضای خانواده است. کاهش استرس، بهبود سلامت جسم و روان، نظمدهی به سبک زندگی، افزایش روابط اجتماعی، لذتبردن از عشق بی قید و شرط و کمک به کودکان و سالمندان، تنها بخشی از مزایای نگهداری پت محسوب میشوند.
البته باید یادآوری کرد مسئولیت حیوان خانگی و تامین شرایط بهداشتی، تغذیه و سلامت او کاملاً بر عهده صاحب اوست و قبل از تصمیم نهایی باید توانایی و زمان کافی برای نگهداری را در نظر گرفت.
سوالات پرتکرار درباره تاثیر داشتن پت در سلامت جسم و روان
ایجاد آرامش روانی، ترشح هورمون اکسیتوسین، کاهش اضطراب، پایین آوردن فشار خون، پیشگیری از افسردگی و حتی کاهش احتمال سکته قلبی در سالمندان.
بله، سگهای آموزشدیده میتوانند به عنوان راهنما در بیرون رفتن، خرید و محافظت نقش فعال ایفا کنند.
مطمئناً، آنها با بازی، همراهی و جلب توجه، به تربیت، آموزش و حتی سرگرمی کودکان کمک بسزایی میکنند.