اگر به دنبال شناخت کاملترین و علمیترین فهرست بیماریهای رایج گربهها و علائم هشدار دهنده هر کدام هستید تا بتوانید از سلامت دوست کوچک خود بهتر محافظت کنید، این مقاله دقیقاً پاسخ همه سوالات شماست. در این راهنمای جامع، انواع بیماریهای شایع گربهها را معرفی میکنیم، راههای تشخیص و روشهای درمان هر مورد را به زبان کاملاً علمی اما قابل فهم بیان کردهایم. چه صاحب یک بچه گربه تازه وارد خانه شده باشید و چه سالها گربه بالغی در کنارتان زندگی کند، آگاهی از این بیماریها و توجه به نشانههای مهم، اساسیترین گام در حفظ سلامت و افزایش طول عمر گربه شما خواهد بود.
انواع بیماریهای رایج در گربهها
گربهها علیرغم ظاهر سالمشان، ممکن است میزبان انواع بیماریهای عفونی، انگلی، متابولیک، عصبی و حتی سرطانی باشند. برخی بیماریها، نظیر انگلها و عفونتهای تنفسی، بیشتر در بچهگربهها یا گربههای تازه وارد به خانه رایج است، درحالی که بیماریهایی چون دیابت، نارسایی کلیه یا تیروئید، شیوع بیشتری در گربههای بالغ و مسن دارند. شناخت و تشخیص به موقع این بیماریها با مشاهده علائم کلیدی، اهمیت بسیاری برای افزایش شانس درمان موفق و پیشگیری از عوارض جبرانناپذیر دارد.
1. بیماریهای انگلی
شایعترین بیماریهای گربه ناشی از انگلهاست. انگلهای خارجی مثل کک و کنه گوش و انگلهای داخلی مانند کرمهای روده و تکیاختهها سلامت گربه و در برخی موارد انسانها را تهدید میکنند.
- ککها: خارش، التهاب پوست و ریزش مو؛ مقابله با شانه مخصوص کک، داروهای ضدکک و رعایت بهداشت منزل الزامی است.
- کنه گوش: ذرات سیاه گوش، خارش شدید؛ درمان با داروهای ویژه و معاینه دامپزشک انجام میشود.
- کرمها و تکیاختههای روده: کاهش وزن، شکم برجسته، اسهال، استفراغ؛ نیازمند شناورسازی مدفوع برای تشخیص و مصرف دارو تحت نظر دامپزشک.
2. درماتوفیتوز (کرم حلقوی گربهها)
این بیماری نوعی عفونت قارچی مسری است که نهتنها برای گربه، بلکه برای انسان و حیوانات دیگر خانواده هم خطرناک محسوب میشود. خارش، ریزش مو و پوستهپوسته شدن پوست، خصوصاً اطراف گوش و پنجهها علائم اصلی است. درمان با داروهای ضدقارچ و پیگیری منظم بسیار ضروری است.
3. بیماریهای ویروسی رایج در گربهها
سیستم ایمنی گربهها به ویژه بچهگربهها بسیار حساس است و برخی ویروسها میتوانند سلامت آنها را به سرعت تهدید کنند:
- ویروس نقص ایمنی گربه (FIV):
مشابه HIV انسان، اما به انسان منتقل نمیشود. با آزمایش خون قابل تشخیص است و تاکنون واکسنی ندارد. - ویروس لوسمی گربه (FeLV):
از طریق بزاق و تماس نزدیک منتقل، باعث سرکوب ایمنی و کمخونی میشود. - پانلوکوپنی گربه (دیستمپر):
عامل اسهال شدید، استفراغ و خطر مرگ بهویژه در بچه گربهها. واکسیناسیون موثرترین راه پیشگیری آن است. - عفونتهای تنفسی فوقانی (URI):
عطسه، ترشحات بینی و چشم، بیحالی. درمان با آنتیبیوتیک، ضدویروس یا مراقبتهای حمایتی بسته به عامل بیماریزا متفاوت است.
4. بیماریهای رایج گربههای بالغ
گربههای بالغ هرچند معمولا مقاومتر از بچهها هستند اما با افزایش سن مستعد ابتلا به بیماریهای مزمن و متابولیک میشوند:
- دیابت
- اختلالات ادراری و مثانه
- بیماریهای دندانی و لثه
- بیماری مزمن کلیوی (CKD)
- پرکاری تیروئید
- کاردیومیوپاتی (HCM و سایر انواع بیماری قلبی)
- انواع سرطان مخصوص گربهها
شرح و درمان بیماریهای مهم گربهها
دیابت در گربهها
دیابت یکی از شایعترین اختلالات متابولیک گربههای بزرگسال است. تجمع قند در خون باعث پرنوشی، پراداری، کاهش وزن علیرغم اشتهای خوب و ضعف میشود. درمان اصلی شامل تنظیم تغذیه، تزریق انسولین و پایش سطح قند خون است.
بیماری دستگاه ادراری تحتانی گربه (FLUTD)
بیماری دستگاه ادراری تحتانی گربهها اغلب منجر به تکرر ادرار، ادرار خونآلود، درد و بیقراری میگردد. عوامل زمینهساز شامل استرس، تغذیه نامناسب، چاقی و عفونت هستند. درمان با اصلاح رژیم غذایی، داروهای ضداسپاسم، آنتیبیوتیک و حتی جراحی در موارد شدید انجام میشود.
بیماریهای دهان و دندان گربهها
بوی بد دهان، افت اشتها، تورم لثه و بیرون ماندن زبان از نشانههای التهاب لثه و دندانهاست. مسواک زدن منظم، بررسی توسط دامپزشک و در مواقع لزوم جرمگیری و درمان دارویی توصیه میشود.
بیماری مزمن کلیوی (CKD)
بیماری کلیه عمدتاً در گربههای مسن رخ داده و عامل اصلی کاهش وزن تدریجی، پرنوشی و پراداری، بیحالی، تهوع و کاهش اشتها است. رژیم غذایی کمپروتئین، آب فراوان و درمان حمایتی مهمترین راه مدیریت این بیماری غیرقابل درمان است.
پرکاری تیروئید
تیروئید پرکار، باعث افزایش اشتها، کاهش وزن سریع، پرآبی و حتی رفتارهای غیرطبیعی میشود. درمان شامل دارو، جراحی یا ید رادیواکتیو است. بیدرمانی منجر به آسیب قلبی و کلیوی خواهد شد.
بیماری قلبی گربهها (کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک)
علائم بیماری قلبی در گربه مانند تنگی نفس، تنفس با دهان باز، لثههای آبی یا بنفش و خستگی زودهنگام، نشانه فوریت مراجعه به دامپزشک است. اکوکاردیوگرام، داروهای قلبی و کنترل وزن، ارکان درمان محسوب میشوند.
بیماریهای عصبی گربهها
اختلالات عصبی منشأ متعددی دارند: عفونت گوش داخلی، اختلالات مغزی، ستون فقرات، آسیب سر یا حتی مسمومیت میتوانند موجب تلو تلو خوردن، تشنج، فلج، سرگیجه یا حرکات غیرعادی شوند.
- تشنج، کوری ناگهانی، عدم تعادل و فلج از بارزترین علائم عصبی هستند.
- در هرگونه مشاهده لرزش، استفراغ، بیحالی شدید، گیجی یا راه رفتن دایرهای، فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.
- تشخیص قطعی به معاینه بالینی، آزمایش خون، بررسی فشار خون، رادیوگرافی یا MRI نیاز دارد.
تشخیص و اقدام سریع؛ کلید نجات جان گربه
به محض مشاهده علائم هشداردهنده مانند کاهش اشتها، کاهش وزن بیدلیل، تشنگی غیرعادی، تغییر رفتار، اسهال یا استفراغ، اختلال در نفس کشیدن، ادرار یا مدفوع غیرنرمال، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. همیشه معاینات دورهای فیزیکی، آزمایش خون و بررسی وضعیت کلی گربه قبل از بروز نشانههای شدید توصیه میگردد.
پیشگیری بهتر از درمان: چطور گربهای سالم داشته باشیم؟
- واکسیانسیونهای منظم طبق سن و وضعیت بهداشتی
- کنترل دقیق وضعیت دهان و دندان و مسواک زدن
- تغذیه مناسب با غذای باکیفیت، کنترل وزن و آب تمیز
- کنترل منظم وجود انگلها و درمان بر حسب لزوم
- ارائه محیطی آرام، کماسترس و ایمن برای گربه
- بررسی منظم هرگونه توده، زخم یا تغییر ظاهری در بدن گربه
جمعبندی
نگهداری صحیح، توجه به تغییرات رفتاری و جسمی، انجام اقدامات پیشگیرانه و مشورت مداوم با دامپزشک، راز محافظت از گربهها در برابر بیماریهاست. درمان سریع بسیاری از مشکلات شانس بهبود کامل گربه را افزایش میدهد. در صورت وجود هرگونه نگرانی یا شک به بیماری، بدون تأخیر به کلینیک دامپزشکی مراجعه کنید تا بهترین مراقبت و پشتیبانی را به گربه عزیزتان ارائه دهید.
سوالات پرتکرار درباره انواع بیماریهای رایج در گربهها
رایجترین بیماریهای گربه سالمند شامل دیابت، بیماریهای مزمن کلیوی، بیماریهای دهان و دندان، بیماری ادراری تحتانی، پرکاری تیروئید، اختلالات قلبی و انواع سرطان است. هر کدام علائم ویژه و درمان مخصوص به خود را دارند.
تشنج، کوری ناگهانی، مشکل در راه رفتن (تلو تلو), فلج اندام یا صورت، گیجی، حرکات غیر معمول چشم و رفتارهای غیرعادی عوامل مهم هشدار هستند. در مواجهه با چنین علائمی به دامپزشک مراجعه کنید.
با رعایت بهداشت، تغذیه مناسب، پایش منظم وزن، ویزیت دورهای، مصرف آب تمیز، واکسیناسیون و پیشگیری از استرس میتوان احتمال بسیاری از بیماریها را به شدت کاهش داد.
کاهش اشتها، کاهش یا افزایش ناگهانی وزن و تشنگی، بیحالی، اسهال و استفراغ، مشکلات ادراری، تغییر رفتار یا ظاهر گربه، هرگونه زخم یا توده، هرکدام میتواند بیانگر شروع بیماری جدی باشد و نیاز به ویزیت سریع دارد.