سگ شیتزو چیست؟ معرفی نژاد، ویژگی‌ها، انواع و مراقبت از شیتزو با عکس و نکات مهم

سگ شیتزو

سگ شیتزو یکی از نژادهای محبوب سگ‌های خانگی است که به دلیل ظاهر جذاب و خلق و خوی دوستانه، در میان خانواده‌ها بسیار طرفدار دارد. اگر می‌پرسید سگ شیتزو چیست و چگونه باید از آن مراقبت کرد؟ باید بدانید که این نژاد کوچک و پرانرژی، نیازمند مراقبت ویژه در زمینه تغذیه، بهداشت و نگهداری موهای بلند خود است. آشنایی با ویژگی‌ها، انواع شیتزو و نکات مهم در نگهداری آن، به شما کمک می‌کند تا تجربه‌ای لذت‌بخش و سالم با این همراه دوست‌داشتنی داشته باشید.

معرفی سگ شیتزو

ریشه‌های تاریخی شیتزوها به هزاران سال قبل و امپراطوری‌های شرق آسیا، به ویژه چین و تبت، باز می‌گردد. مطالعات تاریخی و ژنتیک نشان داده‌اند که شیتزو حتی در حدود ۸۰۰۰ سال پیش نیز وجود داشته است. برخلاف بسیاری از نژادها، شیتزو به عنوان سگ درباری و همراه خانواده‌های سلطنتی چین پرورش یافت. در متون مختلف، از جمله مستندات سلسله مینگ و تانگ، نقاشی‌ها و یادداشت‌های سیاحان معروفی مثل مارکوپولو، به حضور شیتزو در کاخ‌های باشکوه اشاره شده است.

این نژاد نه‌تنها ارزشمندترین سگ‌های خانگی دربار به شمار می‌آمد، بلکه به دلیل رفتار دوستانه و برخورد لطیف، اجازه خرید و فروش یا حتی هدیه‌دادن آن تا مدتی کاملاً ممنوع بود. مثال تاریخی جالب دیگر اینکه در زمان سلطنت تزو هسی (ملکه چین)، یک جفت شیتزو کاخ اختصاصی و برنامه تربیتی مخصوص خودشان را داشتند. تا ورود نخستین شیتزوها به انگلستان (1928 میلادی) و سپس امریکا پس از جنگ جهانی دوم، این سگ‌ها همچنان عنوان «سگ سلطنتی» را یدک می‌کشیدند. در نهایت در سال 1969 نژاد شیتزو توسط انجمن سگ آمریکا (AKC) به رسمیت شناخته شد.

شخصیت و خلق‌وخو سگ شیتزو

شیتزوها به شدت وابسته به انسان و خانه هستند و دوست دارند بیشترین زمان خود را در کنار اعضای خانواده سپری کنند. انعطاف‌پذیری شخصیتی بالا، هوش اجتماعی و شور و نشاط ذاتی باعث شده مناسب زندگی آپارتمانی، ویلا یا حتی حومه شهر باشند. اما هرگز گزینه مناسبی برای زندگی در حیاط یا محیط‌های بیرونی نیستند؛ زیرا علاوه بر حساسیت بدنی، روحیه اجتماعی آن‌ها اقتضا می‌کند همواره در کنار انسان باشند و از تنهایی بیزارند.

این نژاد سگ، حساس و مهربان است و به راحتی با افراد جدید و کودکان ارتباط برقرار می‌کند. شیتزوها نگهبانان خوبی نیستند چون نسبت به غریبه فقط پارس می‌کنند و به سرعت دوست می‌شوند. فعالیت بدنی شیتزوها متوسط است و با چند بازی کوتاه، پیاده‌روی ساده یا بازی در خانه شاد می‌شوند. برای تربیت مناسب و داشتن رفتار ایده‌آل در بزرگسالی، آموزش‌های ساده مانند دستورات پایه و اجتماعی شدن از سن تولگی توصیه می‌شود.

  • بسیار مهربان و همراه خانواده
  • هم‌نشین ایده‌آل برای کودکان بالای ۵ سال
  • دوستدار نوازش و در آغوش گرفتن
  • سریع با شرایط منزل جدید خو می‌گیرد
  • در خانه و محیط داخلی شاد، بیرون آسیب‌پذیر

انواع سگ شیتزو

بر اساس استانداردهای علمی و رسمی، شیتزوها در سه گروه اصلی قرار می‌گیرند که علاوه بر آنها، گونه‌های شیتزو کراس نیز به بازار عرضه شده‌اند. مهم‌ترین انواع شیتزو عبارتند از:

۱. شیتزو آمریکایی

شیتزو آمریکایی ظاهر دوست‌داشتنی، قفسه سینه باریک و پاهای کشیده دارد. چشمان درشت و گرد به جذابیت آن می‌افزاید. این شیتزوها خلق‌وخوی متعادل، شخصیت آرام و تمایل زیاد به جلب توجه دارند.

۲. شیتزو اروپایی

از نظر اندازه تقریبا مشابه نوع آمریکایی است اما چهره و فرم بدنشان کمی جمع و جورتر است. بسیار صمیمی، اهل بازی و مهاطی، اما نسبت به تغییرات محیطی حساس‌ترند و نیاز به توجه بیشتری دارند.

۳. شیتزو سلطنتی یا تیکاپ

کوچک‌ترین عضو خانواده شیتزوها با ویژگی‌های فوق مینیاتوری است. به همین دلیل به آن‌ها «توی» (Toy) یا «تیکاپ» می‌گویند. این نوع شیتزو به مراقبت ویژه نیاز دارد و نباید در معرض بازی خشن قرار بگیرد یا توسط کودکان نوپا حمل شود.

۴. شیتزو کراس (Shih Tzu Mix)

اغلب با نژادهایی مثل پودل، یورک‌شایر تریر، مالتیز و اسپانیل ترکیب می‌شوند که منجر به تولد سگ‌هایی با ویژگی‌های جدید و جذاب می‌شود. معروف‌ترین ترکیب‌ها شامل شیتزوپودل (شیت‌پو)، شیتزو مالتیز (مال‌شی)، و شیتزو اسپانیل هستند.

ویژگی‌های فیزیکی و نژادی سگ شیتزو

  • قد: شیتزو آمریکایی و اروپایی ۲۳–۲۸ سانتی‌متر، شیتزو تیکاپ ۱۰–۲۰ سانتی‌متر
  • وزن: آمریکایی و اروپایی ۴–۸ کیلوگرم، شیتزو تیکاپ ۱.۵–۴ کیلوگرم
  • طول عمر: ۱۰ تا ۱۸ سال (با مراقبت مناسب حتی تا ۲۰ سال)
  • رنگ: طلایی، سفید، مشکی، قهوه‌ای، خاکستری و در اغلب مواقع ترکیبی از رنگ‌ها
  • مناسب خانه و آپارتمان؛ معدود خدمتکاران سگ‌های دیگر هستند
  • سطح هوش: بالا و آموزش‌پذیر
  • ریزش مو: متوسط تا کم
  • ترشح بزاق: کم (مناسب افراد مبتلا به آلرژی خفیف)
  • میزان سروصدا: کم

تغذیه مناسب سگ شیتزو

سگ شیتزو دستگاه گوارش حساسی دارد و به غذای باکیفیت و متناسب نیاز دارد. معمولا روزانه ۱ تا ۱.۲ فنجان غذای خشک مخصوص نژاد شیتزو (مانند برند رویال کنین) برای سگ بالغ کافی است. توصیه می‌شود این مقدار را به دو وعده تقسیم کنید و به سن، وزن و سطح فعالیت شیتزو خود توجه داشته باشید.

  • استفاده از غذاهایی با پروتئین متوسط و کیفیت بالا
  • جلوگیری از مصرف غذاهای چرب، پرادویه و کم‌ارزش انسانی
  • توجه به حساسیت غذایی و آلرژی‌های رایج در شیتزوها (فارغ از محدودیت نژادی)
  • ترکیب غذای خشک با کمی غذای مرطوب برای افزایش هیدراسیون
  • همیشه دسترسی به آب تمیز و تازه داشته باشد

برخی علائم حساسیت غذایی در شیتزو شامل خارش، ریزش مو و مشکلات پوستی است. با مشاهده این علائم لازم است نوع غذا را تغییر دهید و مشاوره دامپزشکی بگیرید.

سلامت و بیماری‌های رایج در شیتزو

شیتزوها به طور کلی سگ‌هایی سالم به حساب می‌آیند، اما مانند تمامی نژادها مستعد برخی بیماری‌ها و مشکلات خاص هستند که شناخت و پیشگیری از آن‌ها برای صاحبان الزامی است:

  • آلرژی‌ها: آلرژی پوستی، غذایی و استنشاقی در شیتزو نسبتا شایع است.
  • دیسپلازی مفصل ران (CHD): نوعی بیماری ژنتیکی که موجب التهاب و درد در مفاصل ران می‌شود.
  • دررفتگی کشکک زانو (Patellar Luxation): باعث لنگیدن یا مشکل حرکت در شیتزو می‌شود.
  • بیماری‌های کلیوی (از جمله دیسیپلاژی کلیه): کاهش وزن، تشنگی و ضعف عمومی از علائم آن است.
  • سنگ مثانه: ایجاد عفونت و مشکلات دفع، از جمله علائم وجود سنگ مثانه است.
  • بیماری‌های چشمی: شیتزوها به خاطر چشم‌های بزرگ و برجسته، بیشتر به کراتیت (التهاب قرنیه)، پروپتوز (بیرون‌زدگی کره چشم)، رشد غیرعادی مژه (دیس تیکیازیس) و آتروفی پیشرونده شبکیه دچار می‌شوند.
  • عفونت گوش: گوش‌های شیتزو محیط مناسبی برای رشد قارچ و باکتری است.
  • عفونت‌های دندانی و لثه: ناشی از تجمع پلاک و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان.
  • فتق ناف و
    اختلالات شانت پورتوسیستمیک کبد: از جمله بیماری‌های رایج نژاد شیتزو هستند.

اکثر این مشکلات قابل کنترل و پیشگیری است؛ معاینه منظم، واکسیناسیون کامل و چکاپ‌های سالانه دامپزشکی بسیار موثر و نیازمند توجه ویژه است.

نظافت و نگهداری شیتزو

یکی از مهم‌ترین اصول نگهداری شیتزو رسیدگی روزانه به مو و پوشش بدن است. موی ابریشمی اما بلند و چندلایه شیتزو در صورت عدم شانه‌زدن گره می‌خورد و فرسوده می‌شود.

  • شانه‌زدن موها، روزانه برای پیشگیری از گره‌خوردگی
  • حمام با شامپوی مخصوص یکبار در هفته یا هر ۲ هفته یکبار
  • کوتاهی موهای اطراف چشم برای جلوگیری از تحریک چشمی
  • مسواک‌زدن دندان روزانه یا دست‌کم ۳–۴ مرتبه در هفته
  • بررسی و تمیز کردن گوش‌ها هفته‌ای یک یا دو بار
  • گرفتن ناخن‌ها ماهانه یکبار (در صورت رشد زیاد زودتر)
  • تمیز کردن صورت بعد از غذا با پارچه مرطوب

اگر خودتان توانایی کوتاهی ناخن یا تمیزکاری دقیق گوش و دندان را ندارید، حتما از یک آرایشگر حیوانات یا دامپزشک کمک بگیرید.

نکات توصیه‌های مهم درباره سگ شیتزو

  • به شیتزو اجازه ندهید پیش از کامل شدن تربیت آزادانه در خانه پرسه بزند.
  • فضای مناسب و دمای مطبوع برای پیشگیری از گرمازدگی فراهم کنید.
  • مدفوع شیتزو را بلافاصله جمع‌آوری و مسئله خوردن مدفوع را جدی بگیرید.
  • اسباب بازی‌های ایمن، نرم و کوچک انتخاب کنید.
  • ارتباط شیتزو با کودکان را کنترل کنید و هرگز اجازه بازی خشن یا حمل توسط کودک نوپا را ندهید.

جمع‌بندی؛ چرا سگ شیتزو را انتخاب کنیم؟

سگ شیتزو با ظاهری فریبنده و شیرین، هوش و بازیگوشی فوق‌العاده و مهربانی بی‌حد، یکی از بهترین انتخاب‌ها برای نگهداری در محیط خانه محسوب می‌شود. اما سلامت، شادابی و عمر طولانی این سگ دوست‌داشتنی در گرو مراقبت، تغذیه و تربیت علمی و اصولی است. اگر دنبال سگی وفادار با شخصیت اجتماعی، چهره فوق‌العاده و مشکلات رفتاری کم هستید، شیتزو دقیقا همان گزینه‌ای است که باید انتخاب کنید.

در صورتی که نیاز به مشاوره بیشتر، آموزش تخصصی یا خرید لوازم و خوراکی مناسب شیتزو دارید، همین حالا با کلینیک دامپزشکی یا پت‌شاپ معتبر تماس بگیرید و از خدمات تخصصی استفاده نمایید.

مطالب علمی و نکات جالب درباره شیتزو

  • طبق افسانه‌ها، بودا سگ کوچکی داشته که برخی معتقدند شیتزو بوده و روزی هنگام حمله دزدان این سگ کوچک تبدیل به شیر عظیم‌الجثه‌ای شده و جان بودا را نجات داده است.
  • خال سیاه روی سر بسیاری شیتزوها را «جای بوسه بودا» می‌نامند.
  • بیل گیتس، بیانسه و نیکول ریچی از جمله افراد مشهور صاحب شیتزو بودند.
  • در دوره‌ای نژاد شیتزو تا مرز انقراض رفت و نسل فعلی آن از تنها ۱۴ سگ (۷ ماده و ۷ نر) احیا شد.

امیدواریم این راهنمای جامع سگ شیتزو برای شما و خانواده‌تان مفید واقع شده باشد. در صورت داشتن هر سوال یا نیاز به راهنمایی بیشتر، با ما در میان بگذارید تا بهترین انتخاب و مراقبت را برای دوست کوچک خود داشته باشید.

سوالات متداول در مورد سگ شیتزو

سه گونه رسمی یعنی شیتزو آمریکایی، شیتزو اروپایی و شیتزو سلطنتی (تیکاپ) وجود دارد. گونه‌های کراس نیز با ترکیب نژادهای مختلف پرورش داده می‌شوند.

شیتزو، در صورت مراقبت استاندارد و چکاپ دامپزشکی، معمولا ۱۰ تا ۱۸ سال زندگی می‌کند.

حساسیت‌های پوستی و غذایی، مشکلات کلیوی، بیماری‌های مفصلی، عفونت گوش و بیماری‌های چشمی از مهم‌ترین بیماری‌های شیتزو هستند.

این نژاد برای زندگی در آپارتمان، خانواده‌های با کودک بالای پنج سال، سالمندان و افرادی که زمان کافی برای مراقبت دارند ایده‌آل است.

بله، شیتزوها معمولا روابط بسیار خوبی با حیوانات دیگر برقرار می‌کنند، به شرط آنکه به خوبی اجتماعی شده باشند.