گربه اسفینکس چیست؟ همه چیز درباره نژاد گربه بدون مو، ویژگی‌ها، بیماری‌ها و نحوه نگهداری

گربه اسفینکس

گربه اسفینکس (Sphynx) یکی از نژادهای بسیار خاص و متفاوت جهان گربه‌هاست که به دلیل ظاهر کاملاً بدون مو و پوست چروکیده و منحصر به فرد، به شدت مورد توجه علاقه‌مندان به حیوانات خانگی قرار گرفته است. اگر می‌خواهید بدانید گربه اسفینکس دقیقاً چه ویژگی‌هایی دارد، چگونه باید از آن مراقبت کنید و آیا برای سبک زندگی شما مناسب است یا نه، در این مقاله جامع به تمامی سوالات شما به طور علمی و دقیق پاسخ داده شده است.

نام و پیشینه گربه اسفینکس؛ اسطوره مصری، تولد کانادایی

نام “اسفینکس” از تندیس‌های اسطوره‌ای ابوالهول در مصر باستان الهام ‌گرفته شده است و گربه‌های بدون مو به دلیل چهره مرموزشان این اسم را به خود گرفته‌اند. اما برخلاف تصور عموم، ریشه و اصالت این نژاد به مصر باستان باز نمی‌گردد. اسفینکس به عنوان یک نژاد رسمی گربه‌های بی‌مو، نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ در کانادا شکل گرفت. پرورش‌دهندگان کانادایی با جفت‌گیری گربه بی‌مویی به نام “پودر” با سایر نژادها مانند رکس، سیامی و ابی حبشی، زمینه پیدایش این نژاد خاص را فراهم کردند.

فرآیند تکامل نژادی اسفینکس

در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی، برای تقویت سلامت ژنتیکی و تثبیت ویژگی‌های ظاهری مطلوب، اسفینکس با نژادهایی مانند مین کون، پرشین و کورنیش رکس نیز آمیزش پیدا کرد. در نتیجه امروزه شاهد طیفی از گربه‌های اسفینکس هستیم که همه آن‌ها فاقد موهای متراکم گربه‌های عادی هستند اما بسته به ژنتیک، کمی تفاوت دارند.

انواع گربه اسفینکس: بدون مو و کم‌مو

گربه‌های اسفینکس بسته به میزان پرز و خز، به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

  • اسفینکس کاملاً بدون مو: این نوع، پوستی چین و چروکیده دارد و هیچ گونه مو یا پرزی در بدن مشاهده نمی‌شود. مراقبت از پوست و محافظت در برابر گرما و سرما برای این دسته بسیار ضروری است.
  • اسفینکس با موی کم: لایه‌ای بسیار نازک و ظریف از پرز روی بدن دارد که اغلب در نواحی همچون گوش، دم یا پنجه‌ها کمی مشهودتر است. نسبت به نوع اول حساسیت کمتری به عوامل محیطی دارد.

ویژگی‌های ظاهری اسفینکس؛ گربه‌ای از دنیای دیگر!

اولین چیزی که در گربه‌های اسفینکس جلب توجه می‌کند، نبود مو و چروک‌های عمیق پوست آن‌هاست؛ پوستشان در عین نرمی بسیار لطیف، رنگ‌پذیر و غالباً گرم‌تر از سایر گربه‌ها احساس می‌شود. از دیگر ویژگی‌های ظاهری باید به این نکات اشاره کرد:

  • چشم‌های بزرگ و بادامی با رنگ شاخص (زرد، سبز، آبی)
  • گوش‌های خیلی بزرگ، پهن و نوک تیز که شبیه خفاش دیده می‌شود
  • بدنی عضلانی، کشیده و دارای قدرت بالای حرکتی و انعطاف‌پذیر
  • دمی باریک و بلند شبیه شلاق
  • جثه متوسط تا نسبتاً درشت، وزن بین ۲.۵ تا ۵.۵ کیلوگرم
  • قد بین ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر و طول بدن ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر
  • تنوع بالای رنگ پوست (از سیاه و سفید تا کرم و خاکستری)

نکته مهم این است که همانند هر نژاد بی‌مو، اسفینکس ضدآلرژی ۱۰۰٪ نیست و افرادی با حساسیت بالا باید قبل از خرید یا سرپرستی، تماس آزمایشی داشته باشند.

شخصیت و رفتار گربه اسفینکس؛ مهربان، وفادار و بازیگوش

در کنار ظاهر ویژه، شخصیت منحصر به فرد اسفینکس این نژاد را به یکی از بهترین گزینه‌ها برای خانواده تبدیل کرده است. اسفینکس‌ها معمولاً ویژگی‌های زیر را دارند:

  • مهربان و وفادار: این گربه‌ها عاشق بودن در کنار اعضای خانواده هستند، به راحتی عاطفه و محبت نشان می‌دهند و نسبت به صاحب خود وابسته‌اند.
  • بازیگوش و فعال: انرژی بالا و علاقه شدید به بازی (به‌خصوص بازی‌هایی که نیاز به جستجو یا حل پازل دارند) از ویژگی‌های آشکار این نژاد است.
  • باهوش و کنجکاو: اسفینکس‌ها به سرعت یاد می‌گیرند، عاشق کشف محیط جدید و تعامل با اسباب‌بازی هستند.
  • تعامل خوب با کودکان و حیوانات دیگر: برخلاف بسیاری از نژادها، اسفینکس با بچه‌ها و دیگر حیوانات خانگی راحت کنار می‌آید.
  • صدای کم: معمولاً زیاد میو نمی‌کنند و صدای آرام و ملایمی دارند که برای محیط‌های آپارتمانی ایده‌آل است.

به دلیل همین ویژگی‌های منحصر به فرد، آن‌ها مناسب افرادی هستند که دوست دارند حیوان خانگی‌شان بخشی جدانشدنی از خانواده باشد و زمان زیادی را در خانه با او سپری کنند.

بیماری‌ها و مشکلات رایج گربه اسفینکس

اسفینکس‌ها به طور معمول از نظر ساختاری سالم هستند اما به واسطه نبود مو و حساسیت ژنتیکی، به مشکلات خاصی دچار می‌شوند که باید حتماً با آن‌ها آشنا باشید:

  • عفونت گوش: به دلیل گوش‌های بزرگ و نبود پرز محافظ، موم و آلودگی در گوش جمع می‌شود و نیاز به تمیزکاری منظم دارد.
  • بیماری‌های پوستی: در نبود خز، پوست اسفینکس بیشتر مستعد آلودگی، عفونت قارچی، خشکی و التهاب است و باید حتماً به حمام و پاک‌سازی پوست توجه ویژه داشت.
  • حساسیت به نور آفتاب: تابش مستقیم خورشید می‌تواند باعث آفتاب سوختگی و ایجاد لک یا التهاب‌های پوستی شود لذا ضدآفتاب مخصوص گربه و محافظت فیزیکی توصیه می‌گردد.
  • بیماری های قلبی ژنتیکی: برخی از اسفینکس‌ها به بیماری کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (افزایش حجم عضله قلب) مستعد هستند که باید چکاپ سالیانه انجام دهند.
  • بیماری‌های دهان و دندان: پلاک و جرم دندان ممکن است سریع‌تر ایجاد شود پس مسواک زدن هفتگی اهمیت بالایی دارد.
  • مشکلات تنفسی: به علت شیوع بیشتر بیماری‌های ویروسی یا ژنتیک، مراقبت و واکسیناسیون و معاینات دامپزشکی ضروری است.
  • اختلالات گوارشی: رژیم نامناسب یا غذای بی‌کیفیت می‌تواند منجر به اسهال، یبوست یا بیماری التهابی روده شود.

تشخیص و درمان به موقع به شدت وابسته به معاینات دامپزشکی منظم است.

بهداشت و مراقبت از گربه اسفینکس؛ روتین‌های حیاتی برای حیات سالم

تمیز کردن چین و چروک‌های پوست

عمق زیاد چین و چروک‌ها محل تجمع باکتری‌ و قارچ است. بهتر است هر روز با دستمال مرطوب بدون الکل و مخصوص حیوانات، خط چروک‌ها را تمیز کنید.

حمام منظم (هفتگی تا دوهفتگی)

به خاطر تماس دائمی پوست با محیط و نبود خز محافظ، نیاز به حمام با شامپوی مخصوص گربه بی‌مو (نه انسانی) حداقل هفته‌ای یک بار وجود دارد تا ترشحات چربی پوست و آلودگی کاهش یابد. شستشوی زیاد هم می‌تواند خشکی پوست ایجاد کند؛ بنابراین باید تعادل را رعایت کرد.

استفاده از ضد آفتاب گربه

در صورت قرار گرفتن اسفینکس در معرض نور مستقیم خورشید، حتماً از کرم ضدآفتاب مخصوص حیوانات استفاده شود تا از آفتاب‌سوختگی یا سرطان پوست جلوگیری گردد.

تمیز کردن گوش

تجمع موم و چربی در گوش اسفینکس زیاد است و باید هفته‌ای یک یا دو بار با گوش‌پاک‌کن مخصوص دامپزشکی و یا پنبه مرطوب، گوش‌ها را تمیز کنید.

مراقبت از دندان‌ها

مسواک زدن هفتگی با مسواک و خمیر دندان مخصوص گربه‌ها برای حفظ سلامت دندان و پیشگیری از بیماری‌ لثه ضروری است.

تغذیه گربه اسفینکس؛ راز سلامتی و شادابی

اسفینکس‌ها به علت متابولیسم بالاتر (به دلیل نبود مو بخشی از انرژی صرف گرم نگه داشتن بدن می‌شود) به غذای با انرژی و کیفیت عالی نیاز دارند. نکات اساسی تغذیه این نژاد عبارتند از:

  • استفاده از غذای آماده مخصوص گربه‌های فعال یا غذای خشک و کنسروشده با پروتئین بالا
  • تقسیم وعده غذایی به ۳ تا ۴ بخش کوچک در روز
  • ذخیره یا فراهم کردن آب تازه و کافی در هر زمان
  • رعایت مقدار غذای مناسب مطابق سن، وزن و فعالیت روزانه (حدود ۴۰-۷۰ گرم روزانه برای بدن‌های ۳ تا ۵ کیلوگرمی)
  • جلوگیری از مصرف غذاهای چرب یا مضر مانند غذای انسانی، استخوان، شیر گاو و غذاهای سمی برای گربه
  • رعایت رژیم غذایی بچه‌گربه تا یک سالگی، سپس تغییر برنامه به غذای مخصوص گربه بالغ

برای جذاب‌تر کردن وعده‌ها می‌توانید از پازل‌های غذایی، ظرف‌های لیس‌زن یا تکنیک‌های مخفی کردن غذا استفاده کنید تا حس شکارگری و بازی‌ را در اسفینکس تقویت نمایید.

شرایط نگهداری، سن و وزن ایده‌آل گربه اسفینکس

  • میانگین وزن: ۲.۵ تا ۵.۵ کیلوگرم (بسته به جنسیت و سن)
  • میانگین طول عمر: ۸ تا ۱۴ سال (در صورت رعایت مراقبت صحیح و تغذیه مناسب)
  • دمای محیط مناسب: ۲۴ تا ۲۷ درجه سانتی‌گراد. سرمای زیاد خطرناک است و گرمای شدید موجب افت کیفیت زندگی خواهد شد.
  • فضای زندگی: اسفینکس‌ها به زندگی آپارتمانی و همراه انسان بسیار عادت دارند، برای فعالیت و بازی فضا لازم دارند اما عموماً پرش زیادی ندارند.
  • خواب: به خاطر متابولیسم بالا، نیاز به خواب عمیق‌تر دارند. ایجاد محیط گرم و راحت برای خواب توصیه می‌شود.

نکاتی مهم هنگام انتخاب و نگهداری اسفینکس

  • قبل از انتخاب این نژاد، مطمئن شوید زمان کافی برای مراقبت، تمیزکاری و رسیدگی به اسفینکس دارید.
  • استحمام و تمیز کردن گوش و پوست، بسیار مهم‌تر از نژادهای خزدار است.
  • اسفینکس باید حتماً واکسن‌های ضروری و چکاپ‌های دامپزشکی سالانه را دریافت کند.
  • در جابجایی‌ها، حتماً با پت شاپ یا دامپزشک درباره محیط نگهداری و استرس حیوان مشورت کنید.
  • اگر آلرژی دارید، ابتدا چند هفته با اسفینکس آزمایشی تعامل داشته باشید.

جمع بندی

گربه اسفینکس نژادی متفاوت با ظاهر خارق‌العاده و شخصیت اجتماعی و بازیگوش است که نیاز به مراقبت ویژه در بهداشت، پوست، تغذیه و محیط زندگی دارد. در صورتی که فرصت و توان رسیدگی روزانه، آمادگی هزینه‌های دامپزشکی، برنامه غذایی و بهداشتی و عشق به حیوانات خاص را دارید، اسفینکس می‌تواند یک دوست ایده‌آل و وفادار برای شما و خانواده‌تان باشد. با رعایت نکات ذکر شده، از زندگی طولانی، سالم و پرنشاط با Sphynx Cat لذت خواهید برد!

سوالات متداول در مورد بیماری‌های دهان و دندان گربه

گربه اسفینکس یک نژاد تقریباً بی‌مو است که به دلیل جهش ژنتیکی در دهه‌ی ۱۹۶۰ در کانادا شکل گرفت و به خاطر ظاهر خاصش شناخته می‌شود.

نه کاملاً؛ اغلب اسفینکس‌ها دارای پوشش خیلی کوتاه و کرک‌مانند هستند که پوست آن‌ها را شبیه مخمل یا «پوست هلو» می‌کند.

این نژاد ریزش موی زیادی ندارد، اما به‌دلیل تولید پروتئین‌های آلرژی‌زا در پوست و بزاق، نمی‌توان آن را کاملاً ضدآلرژی دانست.

اسفینکسها نیاز به مراقبت خاصی دارند: باید پوستشان را مرتباً با حمام ملایم تمیز کرد، گوش‌ها و ناخن‌ها را مرتب پاک کرد و آن‌ها را از آفتاب و سرما محافظت نمود.

بهترین گزینه برای این نژاد نگه‌داری در محیط داخلی است، چون پوست حساس آن‌ها در برابر آفتاب و سرمای زیاد آسیب‌پذیر است.

این گربه‌ها بسیار اجتماعی، بازیگوش، باهوش و وابسته به صاحبانشان هستند و معمولاً دوست دارند دائم با خانواده‌ در ارتباط باشند.