کوتاه کردن ناخن گربه یکی از مهمترین مراقبتهای بهداشتی و رفتاری است که باید به طور منظم و صحیح انجام شود. چرا؟ زیرا ناخنهای بلند گربه، علاوه بر اذیت و آسیب رساندن به خود حیوان و اعضای خانواده، میتواند منجر به جراحت و خرابی تجهیزات خانه شود. در این مقاله جامع، تمامی مراحل کوتاه کردن ناخن گربه به صورت گام به گام، نکات اساسی، ابزارهای مورد نیاز و فوت و فنهایی که کار شما را سادهتر میکند را به عنوان یک دامپزشک حرفهای برای شما شرح میدهم. حتی اگر گربهتان کمی بازیگوش یا بداخلاق باشد، با یادگیری اصولی که در ادامه میخوانید، میتوانید با حداقل استرس این کار را در خانه انجام دهید؛ یا در صورت تمایل بهترین زمان و روش مراجعه به دامپزشک را یاد خواهید گرفت.
ناخن گربه؛ ساختار و اهمیت کوتاه کردن آن
ناخنهای گربهها برخلاف تصور بسیاری از صاحبان حیوانات، فقط ابزاری برای دفاع یا شکار نیستند بلکه شاخص سلامت جسمی و روحی گربه بهشمار میروند. ناخن گربه از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- قسمت بیرونی: از جنس کراتین شفاف و محکمی است که باید توسط صاحب گربه کوتاه شود.
- قسمت داخلی: به آن “رگ” میگویند که حاوی عصبها و رگهای خونی است و به هیچ عنوان نباید به این قسمت آسیب برسد، در غیر این صورت درد و خونریزی ایجاد میشود.
گربهها ذاتاً تمایل به کشیدن ناخن بر سطوح مختلف (مانند مبلمان و فرش) دارند تا آنها را کنترل و سوهان کنند. با این حال اغلب اوقات نیازمند کمک انسان برای کوتاه کردن ناخنها هستند و اگر رشد بیش از حد داشته باشند ممکن است:
- خود گربه حین بازی یا حرکت آسیب ببیند
- خراش بر بدن افراد یا خراب کردن اشیاء خانه
- ایجاد استرس و بیقراری به خاطر ناخنهای بلند یا شکسته
- مشکلاتی مانند فرورفتگی ناخن در گوشت پنجه یا عفونت و نیاز به درمان دامپزشکی
بنابراین کوتاه کردن اصولی ناخن، همان قدر مهم است که خرید غذای مخصوص باکیفیت برای گربه اهمیت دارد.
سوت اول: آمادهسازی گربه برای گرفتن ناخن
در این مرحله هدف ایجاد حس امنیت و آرامش در گربه است تا شما بتوانید بدون تنش یا پرخاشگری عمل کوتاه کردن ناخن را انجام دهید. بهتر است طبق مراحل زیر پیش بروید:
1. زمان و فضای مناسب را انتخاب کنید
- پس از یک وعده غذایی و بازی (زمانی که گربه کمی خوابآلود یا سرحال است)
- در محیط آرام و بدون استرس (دور از صدای زیاد، گوشهای از خانه)
2. نوازش و ایجاد ارتباط مثبت
- گربه خود را نوازش کرده و خصوصاً روی پنجهها تمرکز کنید
- بخشهایی مثل پشت گردن، چانه و کنارههای بدن را لمس کنید تا آرام شود
- در هر مرحله که گربه همکاری خوبی کرد، با خوراکی تشویقی یا اسباب بازی مورد علاقهاش او را تشویق کنید
3. آشنایی تدریجی با لمس پا و ناخن
- پنجهها را به آرامی بگیرید و کمی فشار دهید تا ناخنها بیرون بیایند
- اگر گربه مقاومت کرد، رها کنید و مجدد در فرصت مناسب تلاش کنید
- به تدریج به او یاد بدهید که لمس پنجه/ناخن همراه با جایزه و تجربه خوشایند است
4. روش نشستن صحیح
- گربه را به حالت نشسته روی پهلو یا در آغوش خود، بهطوریکه پشتش رو به شما باشد قرار دهید
- اگر کسی برای کمک دارید، میتواند گربه را آرام نگه دارد تا شما راحتتر کار را انجام دهید
سوت دوم: کوتاه کردن عملی ناخن گربه
چه ابزاری نیاز داریم؟
- ناخنگیر مخصوص گربه (نوع قیچی کوچک برای مبتدیان پیشنهاد میشود)
- سوهان مناسب جهت مرتبسازی بعد از کوتاهی ناخن
- بتادین یا محلول ضدعفونیکننده (در صورت خونریزی)
- پودر بچه یا آرد ذرت جهت بندآوردن خونریزی احتمالی
- دستمال و آب ولرم
- تشویقی یا اسباببازی برای پاداشدهی به گربه
چگونه ناخن گربه را کوتاه کنیم؟ (مرحله به مرحله)
- برای هر پنجه، بالشتک آن را به آرامی فشار دهید تا ناخنها کاملاً دیده شوند
- ابتدا رنگ و ساختار ناخن را بررسی کنید:
- قسمت نوک، سفید و شفاف (بخش قابل کوتاه کردن)
- قسمت صورتی (رگ): هرگز کوتاه نشود
- تیغه ناخنگیر را در زاویه ۴۵ درجه روی نوک ناخن بگذارید و فقط قسمت شفاف را به آرامی قطع کنید
- بعد از هر پنجه یا هر ناخن، به گربه خوراکی یا نوازشی کوتاه جایزه دهید
- در صورت استرس یا بیقراری، کار را متوقف کرده و بعداً ادامه دهید؛ سلامت روحی اهمیت دارد
- در صورت خونریزی، فورا روی ناخن پودر بچه یا آرد ذرت بریزید تا خونریزی بند بیاید و سپس با بتادین ضدعفونی کنید
- در پایان تمام شدن کار، با یک سوهان نرم یا مخصوص سطح ناخن را هموار و صاف کنید
بهترین زمان کوتاه کردن ناخن گربه چه موقع است؟
معمولا هر ۲ تا ۴ هفته یک بار باید ناخنهای گربه را بررسی و بر حسب نیاز کوتاه کنید. البته، گربههای پیر یا دارای چنگال ضخیم را باید هر یک هفته یا ده روز چک کنید. بهترین زمان برای کوتاه کردن ناخن زمانی است که گربه تازه چرت زده یا سرحال و آرام است.
نکات کلیدی هنگام گرفتن ناخن گربههای بد اخلاق و حساس
- اگر گربه شما همکاری نمیکند، سعی کنید او را در یک پتو یا حوله نرم بپیچید و فقط یک دست یا یک پنجه را بیرون بیاورید
- به هیچ وجه از قیچی، ناخنگیر معمولی یا ابزارهای غیرمخصوص استفاده نکنید.
- پوشاندن چشم گربه (با دستمال تمیز و لطیف) میتواند استرس برخی گربهها را کاهش دهد (ولی مراقب باشید بعضی گربهها هراسانتر میشوند)
- اگر گربه بسیار پرخاشگر است یا تجربه ناخوشایندی از کوتاه کردن ناخن دارد، حتی الامکان کار را به دامپزشک بسپارید
- آیا بچه گربهها مشکلسازند؟ خیر! هرچه زودتر آنها را به این کار عادت دهید، در بزرگسالی همکاری بهتری خواهند داشت
چه اشتباهاتی در کوتاه کردن ناخن گربه نباید انجام دهیم؟
- بریدن بیش از حد یا بریدن قسمت صورتی ناخن (باعث درد و خونریزی شدید)
- استفاده از ناخنگیر کند
- اجبار کردن گربه یا ترساندن او (باعث استرس بلندمدت و مقاومت گربه در دفعات بعد)
- بیتوجهی به تمیز و ضدعفونی بودن ابزار کار
فوت کوزهگری کوتاه کردن ناخن گربه؛ روانشناسی و تکنیکها
- همیشه در مراحل اولیه، حتی اگر فقط یک ناخن را موفق شدید کوتاه کنید، خود و گربه را تشویق و جایزه دهید!
- برای دفعات بعدی، هر بار بعد از هر پنجه، با خوراکی یا بازی گربه را راضی نگه دارید
- در صورت امکان، با حضور یک نفر آشنا و آرام به عنوان کمکی، کار را خیلی راحتتر پیش ببرید
- اگر احساس میکنید در بریدن ناخن یا کنترل گربه تردید دارید، یک بار اول در کلینیک دامپزشکی حضور داشته باشید و از نزدیک تکنیکها را مشاهده کنید
- هرگز گربه را سرزنش نکنید؛ اگر همکاری نکرد، با آرامش و صبوری مجدد تلاش کنید یا زمان مناسبتری را انتخاب نمایید
جمعبندی
حفظ طول مناسب و سلامت ناخنهای گربه نهتنها از جنبه زیبایی، بلکه در آرامش روانی و فیزیکی آن و حتی ایمنی اعضای خانواده اهمیت دارد. با این راهنمای کامل، ابزار درست و تکنیکهای کاربردی، گرفتن ناخن گربه دیگر کار دشواری نخواهد بود. چند بار تمرین و صبوری، تجربهای مثبت خواهد ساخت. فراموش نکنید که در صورت نیاز حتما از مشورت دامپزشک بهرهمند شوید.
سوالات متداول در مورد کوتاه کوتاه کردن ناخن گربه
بله، با آموزش مرحله به مرحله و ابزار مناسب، همانطور که توضیح دادیم این کار کاملا امکانپذیر است؛ فقط باید صبوری به خرج داده و گربه را به روند کار عادت دهید.
به هیچ عنوان! این ابزارها باعث ترک خوردگی و دردناک شدن ناخن و حتی شکستن آن شده و گربه را میترسانند. فقط ناخنگیر مخصوص گربه کاربرد دارد.
با تکنیکهایی مانند جایزه، نوازش و کمک گرفتن از افراد آشنا سعی کنید شرایط را بهتر کنید. اگر همگام نشد یا پرخاشگری کرد، وقت را هدر ندهید و به دامپزشک مراجعه کنید.
خود گربه در بازی یا راه رفتن آسیب میبیند، مبلمان خانه خراشیده میشود و حتی ممکن است ناخن شکسته داخل گوشت رشد کند و گربه عفونت کند؛ پس حتما این کار را جدی بگیرید.